กลายเป็นประเด็นที่สังคมต้องจับตามอง เมื่อ LINE OpenChat ซึ่งเป็นพื้นที่เปิดสำหรับพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ถูกนำมาใช้เป็นช่องทางสร้างกลุ่มแฉและประจานบุคคล โดยมีการนำรูปภาพ ชื่อ และข้อมูลส่วนตัวของผู้อื่นมาเผยแพร่ พร้อมข้อความด่าทอ กล่าวหา และชักชวนให้สมาชิกเข้ามาวิพากษ์วิจารณ์ จนเกิดความเสียหายต่อชื่อเสียงและสภาพจิตใจของผู้ถูกพาดพิง
สถานการณ์ดังกล่าวกำลังเป็นที่พูดถึงในหลายจังหวัด หลังพบรายงานกลุ่ม OpenChat ในลักษณะคล้ายกัน โดยเฉพาะกลุ่มที่ใช้ชื่อในทำนอง “แฉ” ตามด้วยชื่อจังหวัด ซึ่งมีสมาชิกจำนวนมาก และมีเยาวชนหรือนักเรียนเข้าไปเกี่ยวข้อง
กลุ่มแฉใน OpenChat กลายเป็นพื้นที่ประจานคนอื่น
หนึ่งในกรณีที่ถูกพูดถึงคือกลุ่ม “แฉสุรินทร์” หลังสถานีตำรวจภูธรปราสาท จังหวัดสุรินทร์ ออกประกาศเตือนผู้ปกครองเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ให้ตรวจสอบการใช้งาน LINE OpenChat ของบุตรหลาน หลังพบข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการนำภาพบุคคลที่ไม่พอใจมาโพสต์ พร้อมข้อความด่าทอ ใส่ร้าย และกลั่นแกล้งให้ได้รับความเสียหาย
ขณะเดียวกัน ยังมีรายงานว่ากลุ่ม OpenChat ในลักษณะดังกล่าวปรากฏในหลายพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นจันทบุรี นครราชสีมา เชียงใหม่ เชียงราย และจังหวัดอื่น ๆ โดยบางกลุ่มมีสมาชิกจำนวนมาก ทำให้เนื้อหาที่ถูกเผยแพร่สามารถเข้าถึงคนจำนวนไม่น้อย
สิ่งที่น่ากังวลคือ ผู้ที่ถูกนำภาพมาโพสต์อาจไม่เคยรับรู้มาก่อนว่าตัวเองกำลังตกเป็นหัวข้อสนทนา และไม่มีโอกาสชี้แจงข้อเท็จจริงต่อสมาชิกในกลุ่ม
นักเรียนศรีราชาแห่แจ้งความ หลังถูกนำรูปและข้อมูลส่วนตัวไปประจาน
อีกกรณีหนึ่งเกิดขึ้นที่อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 มีกลุ่มนักเรียนจากโรงเรียนแห่งหนึ่งเดินทางเข้าพบพนักงานสอบสวน สภ.ศรีราชา เพื่อแจ้งความร้องทุกข์ หลังถูกบุคคลไม่ทราบฝ่ายนำภาพถ่าย ชื่อ และข้อมูลส่วนตัวไปเผยแพร่ใน LINE OpenChat พร้อมข้อความด่าทอด้วยถ้อยคำรุนแรงและกล่าวหาด้วยข้อมูลที่ผู้เสียหายระบุว่าไม่เป็นความจริง
ผู้เสียหายกังวลว่าการกระทำดังกล่าวจะสร้างความอับอาย ทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียง และส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจ รวมถึงอาจลุกลามกลายเป็นการกลั่นแกล้งกันภายในสถานศึกษา
เบื้องต้น เจ้าหน้าที่ตำรวจได้รับเรื่องและรวบรวมภาพหน้าจอข้อความภายในกลุ่มไว้เป็นหลักฐาน เพื่อประสานฝ่ายสืบสวนติดตามผู้สร้างกลุ่มและผู้เกี่ยวข้องมาสอบสวนตามขั้นตอนต่อไป
นอกจากนี้ ยังมีรายงานจากจังหวัดพะเยา เมื่อมีนักเรียนหญิงระดับมัธยมศึกษาจำนวนหลายสิบรายร้องเรียนว่าถูกนำรูปภาพและข้อมูลส่วนตัวไปเผยแพร่ในกลุ่ม OpenChat โดยมีเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการบูลลี่รูปร่างหน้าตา การท้าทายให้ทะเลาะวิวาท และการเผยแพร่ข้อมูลที่สร้างความเสียหาย
ตำรวจไซเบอร์เตือน โพสต์-แชร์-ร่วมด่า อาจมีความผิด
ด้านตำรวจไซเบอร์ออกมาเตือนเกี่ยวกับพฤติกรรมการนำภาพหรือข้อมูลของบุคคลอื่นไปโพสต์เพื่อใส่ความ ชักชวนให้ผู้อื่นเข้ามารุมด่า หรือส่งต่อข้อความเพื่อประจาน เพราะอาจเข้าข่ายความผิดฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328 ซึ่งมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท หากการกระทำนั้นเข้าองค์ประกอบความผิดตามกฎหมาย
ประเด็นสำคัญคือ ความรับผิดชอบไม่ได้จำกัดอยู่เพียงผู้เริ่มต้นโพสต์เท่านั้น แต่พฤติกรรมของผู้ที่เข้ามาแสดงความคิดเห็น แชร์ต่อ หรือมีส่วนร่วมในการเผยแพร่ข้อมูลที่ทำให้ผู้อื่นเสียหาย ก็อาจต้องพิจารณาความรับผิดตามข้อเท็จจริงและบทกฎหมายที่เกี่ยวข้องด้วย
อย่างไรก็ตาม การมีชื่ออยู่ในกลุ่มหรืออ่านข้อความเพียงอย่างเดียว ไม่ได้หมายความว่าจะมีความผิดโดยอัตโนมัติ แต่หากมีส่วนร่วมในการกระทำที่เข้าข่ายความผิด ก็อาจต้องรับผิดตามพฤติการณ์ของแต่ละบุคคล
จากเรื่องสนุกในกลุ่มแชต อาจกลายเป็นบาดแผลในชีวิตจริง
สิ่งที่น่าตั้งคำถามจากปรากฏการณ์กลุ่มแฉใน OpenChat คือ เหตุใดการไม่ชอบใครบางคนจึงกลายเป็นเหตุผลให้สามารถนำภาพและข้อมูลส่วนตัวของคนอื่นมาเปิดเผยต่อสาธารณะได้
สำหรับสมาชิกในกลุ่ม การโพสต์ข้อความด่าทอหรือแสดงความคิดเห็นอาจเป็นเพียงความสนุกชั่วคราว แต่สำหรับคนที่ถูกนำภาพมาเผยแพร่ ผลกระทบอาจรุนแรงกว่าที่คิด ตั้งแต่ความอับอาย ความเครียด การถูกเพื่อนล้อเลียน ไปจนถึงการไม่กล้าไปโรงเรียนหรือใช้ชีวิตตามปกติ
ยิ่งเป็นกลุ่มที่มีสมาชิกจำนวนมาก เนื้อหาที่ถูกโพสต์ก็ยิ่งมีโอกาสถูกบันทึกภาพหน้าจอและส่งต่อออกไปนอกกลุ่ม แม้ผู้โพสต์จะลบข้อความภายหลัง แต่ข้อมูลที่ถูกเผยแพร่ไปแล้วก็อาจไม่สามารถเรียกคืนได้ทั้งหมด
ผู้ปกครองควรดูแลอย่างไร?
ตำรวจและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแนะนำให้ผู้ปกครองพูดคุยกับบุตรหลานเกี่ยวกับการใช้สื่อออนไลน์ ตรวจสอบลักษณะของกลุ่มสนทนาที่เข้าร่วม และสร้างความเข้าใจเรื่องสิทธิส่วนบุคคล รวมถึงผลกระทบจากการกลั่นแกล้งผู้อื่น
หากพบว่าบุตรหลานอยู่ในกลุ่มที่มีการนำรูปภาพผู้อื่นมาประจานหรือชักชวนให้รุมด่า ควรแนะนำให้ออกจากกลุ่มและไม่เข้าไปมีส่วนร่วมในการเผยแพร่ข้อความดังกล่าว
ส่วนผู้ที่ตกเป็นเหยื่อ ควรเก็บหลักฐาน เช่น ภาพหน้าจอ ข้อความ ชื่อบัญชี ลิงก์กลุ่ม และวันเวลาที่เกิดเหตุ ก่อนดำเนินการรายงานหรือแจ้งความต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจ โดยไม่ควรตอบโต้ด้วยการประจานกลับ เพราะอาจทำให้ปัญหาบานปลายและสร้างความเสียหายเพิ่มเติม
ที่มา ผู้จัดการออนไลน์, มติชน, TNN, สยามรัฐ
